Damsterdiep 10 9711 SK Groningen
+31 (0)6 415 00 532
karlijn@dochterdejonge.nl

Huh? Sinds wanneer is opruimen louterend?

Marie kondo

Veldslagen

Als tienjarige schreef ik brieven naar mijn oppas en in één ervan, zo zag ik laatst, klaagde ik over een opruimsessie die ik had gehad met mijn moeder. Die sessies liepen gewoonlijk uit op veldslagen omdat zij niet begreep hoe belangrijk bepaalde dingen voor me waren, zoals het plastic zakje met op het strand gevonden ‘zeesouvenirs’ (zand en schelpen) dat op deze bewuste dag voor tweespalt zorgde.

Er is veel veranderd in mijn leven sinds die brief, maar aan opruimen heb ik nog altijd een ongelooflijke hekel. Het voelt als iets wat je van je ouders moet doen, net als fruit eten en licht hebben op je fiets.

Daarom was ik zo verbaasd toen twee Jordan Peterson-fans in oktober na zijn interview op de UvA aan me vertelden dat ze dankzij Hem nu hun kamer opruimden. De Canadese psycholoog Peterson is bekend vanwege zijn tirades tegen feminisme en social justice warriors, maar zijn emotionele aantrekkingskracht ligt vooral op het persoonlijke terrein. In filmpjes en podcasts maant hij zijn jonge volgelingen eerst hun kamer op te ruimen voordat ze zich met de wereld bezighouden – fantastisch, aldus de fans die ik sprak. Een van hen vertelde dat de simpele handeling van het opruimen hem uit een existentiële crisis had geholpen.

Succes

Hè? Wanneer was opruimen van een stomvervelende, vernederende taak veranderd in een louterende ervaring? Ik moet er weer aan denken vanwege het enorme succes van Marie Kondo’s opruimprogramma, sinds 1 januari te zien op Netflix. De Japanse Kondo ontwikkelde de opruimtechniek KonMari, die voorschrijft dat je je van al je spullen en kleren afvraagt of ze je plezier bezorgen; zo niet, dan moet je ze bedanken en de deur uitdoen. Niet erg baanbrekend zou je zeggen, maar de methode is een gigantisch succes.

De schattige Kondo mag dan verschillen van de strenge Peterson, er zijn ook duidelijke parallellen. Beiden vertellen aan de hand van hun eigen ervaringen dat het leven lastig en pijnlijk kan zijn. Kondo schrijft in haar boek The Life-Changing Magic of Tidying hoe zij als timide middelste van drie kinderen hunkerde naar erkenning van haar ouders – vandaar dat brave opruimgedrag. Peterson op zijn beurt laat geen mogelijkheid onbenut om te verkondigen dat het leven een verschrikkelijke tragedie is, die we alleen kunnen verzachten door hoge eisen te stellen aan onszelf.

Overeenkomsten

Zowel Kondo als Peterson benadrukt het belang om verantwoordelijkheid te nemen voor ons eigen leven. Zo verzetten zij zich tegen de ‘alles is fantastisch’-cultuur van Instagram, maar óók tegen het populaire slachtofferdenken. En zo bieden zij houvast in verwarrende tijden, zij het dan op kleine schaal.

Echt een boodschap die past bij onze tijd, dacht ik terwijl ik op YouTube en Reddit door de reacties scrolde van honderden Kondo- en Petersonfans. En er viel me nog iets op: veel volgelingen beschreven hun opruimsessie als een transformatieve ervaring. Het was niet zómaar een middagje puinruimen – nee, het was een regelrechte openbaring, een verlossing, een loutering. Dat is ook wat Kondo en Peterson beloven. Wie opruimt, zeggen zij, wordt een ander mens – of juist de mens die hij altijd al was.

Structuur

En ook wat dat betreft passen Kondo en Peterson bij onze tijd. Mensen zijn steeds minder religieus, maar dat betekent niet het einde van religieuze verlangens: nog altijd willen wij richting, structuur en, als het even kan, verlossing.

Bron: NRC, Floor Rusman, 31 januari 2019

 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *